Beste buur,

Vanwege de huidige COVID-19-situatie, hebben de overheden van België en Nederland samen opgeroepen om het bilateraal reisverkeer in de komende periode te beperken tot noodzakelijke verplaatsingen. Het meest recente reisadvies België voor Nederlanders vind je op deze website.

Voor mensen die toch naar België reizen gelden uiteraard extra veiligheidsmaatregelen. Voor meer informatie over deze maatregelen en bijkomende restricties kun je altijd op de officiële website terecht. Indien je van plan bent om langer dan 48 uur te blijven, is het noodzakelijk om binnen 48 uur voor aankomst een Passenger Locator Form in te vullen.

Zorg goed voor jezelf en elkaar, hou het gezond en veilig en graag tot ziens.

We hopen je binnenkort weer te verwelkomen, met dubbel zoveel liefde en gastvrijheid.

Warme groeten,
TOERISMEVLAANDEREN

The James Ensor house - Ostend (c) Westtoer

Een pionier, een artistieke grootheid en een sleutelfiguur in de moderne kunstgeschiedenis. Zoals kunstschilder James Ensor (1860 – 1949) zijn er geen twee. De nalatenschap van deze moderne meester is verspreid over de hele wereld, maar nergens leer je hem beter dan bij hem thuis: in Vlaanderen.

James Sidney Edouard Ensor werd in 1860 geboren in Oostende, uit een Britse vader en een Belgische moeder. Hij groeide op in de souvenirwinkels die zijn ouders uitbaatten. De carnavalsmaskers die ze daar verkochtten, hielden Ensor van jongs af in de ban. Die zouden uiteindelijk een essentieel onderdeel worden van zijn werk. Al dacht niemand daar aan, toen de jonge James op zijn veertiende op tekenles ging. Zijn talent was erg duidelijk en werd verder ontwikkeld op de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Brussel. Daar legde Ensor de basis voor een indrukwekkende carrière die bijna 70 jaar in beslag zou nemen, en zo’n 850 schilderijen opleverde.

Ensor - Self portrait with flower hat -Mu.ZEE, www.lukasweb.be – Art in Flanders, foto Hugo Maertens

De artistieke Oostendenaar creëerde een waanzinnig oeuvre, maar liet zich daarbij niet in vakjes stoppen. Deze moderne Vlaamse meester had een onweerstaanbare drang tot experiment. Ensor wordt aanzien als pionier in tal van stijlen als het luminisme, het fauvisme, het kubisme, het expressionsime, het futurisme en het surrealisme. Deze moderne meester experimenteerde graag, maar greep ook vaak terug naar een aantal thema’s die als rode draad door zijn oeuvre lopen. Zo voert hij in zijn doeken vaak gesmakerde personages op, een knipoog naar zijn kindertijd in de souvenirwinkel. Ook de figuur van de dood is een constante in zijn kunst, net als zijn sluimerende afkeer van de bourgeoisie en gevestigde waarden, hoewel hij daar later zelf toe behoorde: in 1929 werd hij tot baron benoemd.

Die unieke mix leverde de wereld een aantal meesterwerken zonder weerga op, die vandaag tentoongesteld staan in de belangrijkste musea ter wereld. Zijn iconische en misschien wel meest bekende doek De Intocht van Christus te Brussel (1888) prijkt in het Getty Museum in Los Angeles. Andere van zijn werken zijn te bewoneren in onder meer het Louvre en het Musée D'Orsay in Parijs, het MoMa en het Guggenheim in New York en het Rijksmuseum in Amsterdam. Ruim 70 jaar na zijn dood reist Ensor nog steeds de wereld rond.

The James Ensor house - Ostend (c) Westtoer

En toch geldt ook voor Ensor: oost west, thuis best. Tijdens zijn leven verliet hij zijn Oostende slechts korte tijd, om zich te ontwikkelen aan de Brusselse kunstacademie. De rest van zijn dagen spendeerde hij bij het geruststellende geruis van de Noordzee. En net daarom is dat de beste plek om hem te leren kennen. Daar waar hij werd geboren, zijn meesterwerken schilderde en zijn laatste adem uitblies.

Ensor head

De belangrijkste exponent daarvan is het Ensorhuis, op een steenworp van het Noordzeestrand. Daar woonde en werkte hij de laatste dertig jaar van zijn leven. Vandaag brengt het hulde aan de meester. Ensors woonhuis is in authentieke staat bewaard en is tot op heden te bezoeken. Die unieke brok erfgoed is nu aangevuld met een nagelnieuw bezoekerscentrum, dar het leven en werk van de meester belicht. Thematisch ingerichte kamers en tijdelijke tentoonstellingen werpen licht op telkens een ander aspect uit leven en werk van deze grootheid. 

Ook het kunstmuseum Mu.ZEE, een kwartiertje stappen van het Ensorhuis, draagt zijn steentje bij met een permanente collectie. Al is er buiten die twee hoogtepunten nog veel meer te leren over Ensor en zijn Oostende, zoals je hier kan ontdekken.

The James Ensor house - Ostend  (c) Westtoer

Oostende was Ensors grote liefde, zoveel is duidelijk, al had hij ook een liefdesrelatie met het Brussel waar hij zijn artistieke eigenheid terugvond. Hij stond daar mee aan de wieg van Les XX (Les Vingt), een vernieuwende groep kunstenaars, die een nieuwe dynamiek brachten in de kunstwereld. In het toen net geopende Paleis voor Schone Kunsten (heden: Bozar) kreeg hij zijn grootste en belangrijkste retrospectieve. Vandaag vind je nog steeds enkele van zijn meesterwerken in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Brussel (KMSKB), terwijl ook het grootstedelijke Antwerpen een indrukwekkend Ensor-aanbod heeft. Ook het KMSK Antwerpen stelt enkele iconische doeken tentoon, terwijl het Museum Plantin-Moretus een prachtige verzameling heeft aan 188 prenten en 13 tekeningen van de meester. In het Museum voor Schone Kunsten in Gent en het nabij gelegen Museum Dhont-Dhaenens tref je een aantal van zijn werken.

James Ensors oeuvre mag dan wel de wereld hebben veroverd, Vlaanderen is en blijft zijn bakermat. 

Terug naar boven