lier (c) Sofie Coreynen

door Bart Van Loo, auteur van De Bourgondiërs

Lier

Sint-Gummaruskerk

1. Sint-Gummaruskerk 

Op 20 oktober 1496 kon je in Lier over de hoofden lopen. Filips de Schone trouwde. Filips wie? Wel, de vorst van de Nederlanden, de zoon van keizer Maximiliaan van Oostenrijk en Maria van Bourgondië, de kleinzoon van Karel de Stoute, de achterkleinzoon van Filips de Goede. Zijn gelukkige aanstaande was Johanna van Castilië, die we natuurlijk kennen als Johanna de Waanzinnige. Hoe ze aan die bijnaam kwam, vertellen we graag een andere keer. 

Ze gaven elkaar het jawoord in de prachtige Sint-Gummaruskerk, waarvan de bouw begonnen was in 1378, maar pas helemaal klaar zou zijn in het begin van de zestiende eeuw. Ze deden dat niet voor het parochiealtaar, maar voor een altaar in een van de straalkapellen, de zogeheten Colibrantkapel, die vandaag de Sint-Rochuskapel heet. Het was de kapel van de kolveniers, de rijkste schuttersgilde van Lier. Je kunt makkelijk exact op de plek gaan staan waar ze elkaar eeuwige trouw zwoeren.  

Verdwaal door de mooie Lierse steegjes en straatjes, en wandel naar de kerk waar in 1496 de wellicht allerbelangrijkste dynastieke koppeling van het millennium werd gecelebreerd.
De zoon die hieruit zou voortspruiten zou door allerlei toevalligheden uitgroeien tot de heerser van een wereldrijk. 

Twintig jaar later tekende alweer schoon volk present in Lier. Jawel, daar stonden ze op 24 januari 1516 naast elkaar: de oude Maximiliaan van Oostenrijk en zijn kleinzoon Karel, de latere keizer Karel. De man die ontbrak was de zoon van de eerste, de vader van de tweede, maar de geliefde Filips de Schone was intussen al tien jaar dood. Op die winterdag in 1516 werden in Lier vijf imponerende glasramen ingewijd die vandaag nog altijd de trots van de kerk zijn.

Sint Gummarus processie

Op het gebrandschilderde glas straalt het Bourgondisch-Habsburgse huis in volle glorie. Centraal staat de zesenvijftigjarige keizer Maximiliaan van Oostenrijk zelf, met aan zijn zijde de meer dan dertig jaar eerder gestorven Maria van Bourgondië. Uiteraard ontbreken hun kinderen Filips en Margaretha niet op de ramen, net zomin als hun kleinzonen Ferdinand en vooral Karel, de jonge kerel op wie in 1516 alle ogen waren gericht, de man die weldra het lot van de halve wereld op zijn frele schouders zou torsen.

PS Dit jaarlijkse Sint-Gummarusprocessie trekt jaarlijks veel bezoekers (telkens de eerste zondag na 10 oktober). Zestien leden van het Genootschap van de Kasdragers dragen het meer dan 800 kilo zware reliekschrijn van de heilige Gummarus door de straten van Lier.

© BVL / MEER

Kardinaal Mercierplein, Lier
1april-31 oktober Di-Vr 10-12 & 14-17u/ Zo, Ma, feestdag 14-17u/ Za 14-16u30
Processie eerste zondag na 10 oktober
www.visitlier.be

Hof van Santhoven

2. Hof van Santhoven / hof van Mechelen

Op 20 oktober 1496 is er zoveel volk op de been dat een brug over de Nete het gewicht van de samengedromde menigte niet kon torsen en het begaf. “Doer de swaerte vant volc viel de brugh int water.” Sommige bronnen beweren dat enkele onfortuinlijke Lierenaars verdronken in het Netewater. Het huwelijksfeest ging gewoon door. De betrokkenheid van het publiek was zo groot dat tallozen post hadden gevat bij het zogeheten Hof van Santhoven, ook wel Hof van Mechelen genoemd. Daar brachten de pasgehuwden hun eerste nacht door. Viel er iets te horen? Werd het huwelijk ook in de slaapkamer gepast gevierd?

Het gebouw dat er nu staat dateert uit de achttiende eeuw, maar wellicht kun je in de fundamenten nog stenen terugvinden die de schok van de eventuele huwelijkstrillingen in 1496 mee hebben opgevangen. Meer tastbaar is het vlakbij gelegen hoekhuis van de Mosdijk en de Predikherenlaan, waar nog een oud traptorentje te zien is van de Abtsherberg, een laatste restant van het complex waar het huwelijksfeest doorging. 

© BVL / MEER

Vismarkt 4, Lier
Niet toegankelijk
www.visitlier.be

Belfort Lier

3. Belfort

Lier is gezegend met een van de elegantste belforten uit de Nederlanden. Deze slanke schicht van steen vormt sinds 1369 het hoogtepunt van de fraaie Grote Markt. Op zich waren belforten eerder uitzonderlijk in Brabant, de meeste verrezen in Vlaanderen. Dat valt te verklaren door de grotere mate van medezeggenschap. In Vlaanderen leek het wel verplicht om de door de Vlaamse graaf toegekende stadsrechten te bezegelen met de oprichting van een belfort, terwijl de Brabantse hertog zijn onderdanen meer vrijheid gaf. Zij mochten doen zoals het hun uitkwam. Vaak deed een monumentale kerk dienst als belfort. Het kleine stadje Lier, pal in het midden tussen Antwerpen en Mechelen, moet de bouw van een belfort hebben gezien als een ferm staaltje van zelfbevestiging. Oorspronkelijk was het een onderdeel van de lakenhal, die in 1418 van functie veranderde. Sindsdien is het gebouw nog altijd het Lierse stadhuis.

© BVL / MEER

Grote Markt Lier
Niet toegankelijk
www.visitlier.be

Terug naar boven