Maria Faydherbe

Jo Exelmans

Maria Faydherbe (1587 – ca 1633/1643) is een van Vlaanderens eerste vrouwelijke beeldhouwers. Ze verzet zich eigenzinnig tegen de heersende gebruiken en normen. Je ontdekt haar indrukwekkende oeuvre in haar thuisstad Mechelen en in M Leuven.

Pionier in de beeldhouwkunst

De naam Faydherbe klinkt als een klok. Dit geslacht speelt een belangrijke rol in de beeldhouwkunst in Vlaanderen. Lucas Faydherbe (1617-1697) is een van onze bekendste beeldhouwers. Wat verderop in die stamboom stoten we op drie andere belangrijke namen: het broederpaar Hendrik en Antoon en hun zus Maria Faydherbe. Zij wordt zo goed als zeker opgeleid in het familieatelier in hun thuisstad Mechelen. Daar legt ze de basis voor een eigenzinnig artistiek parcours.

Collectie M Leuven, bron artinflanders.be, foto Cedric Verhelst

Een vrouw in een mannenbastion

De wereld van het beeldhouwen is in die tijd een mannenbastion, maar daar trekt Maria Faydherbe zich niets van aan. Vol zelfvertrouwen groeit ze uit tot een pionier: ze wordt een van de eerste vrouwelijke beeldhouwers in Vlaanderen. Ze verzet zich tegen de geldende regels en gebruiken. Haar vooral mannelijke collega’s beschouwt ze als ‘dozijnwerkers’: ze maken kunst aan de lopende band, om snel geld te verdienen. Maria doet het anders.

Een barokke stijlbreuk

Maria Faydherbe ontwikkelt een vernieuwende stijl, geënt op de Italiaanse barok. Haar beeldhouwwerken tonen expressieve gelaatsuitdrukkingen en vloeiende, gestroomlijnde bewegingen. Zo zorgt ze voor een opvallende stijlbreuk met de wat stijve en geforceerde beelden die dan de norm zijn. Maria is niet enkel toonaangevend als vrouw, maar ook qua stijl. Heel zelfbewust signeerde ze haar werken, soms met haar volledige naam, soms met een monogram. Dat deed ze nu eens opvallend aan de voorzijde, dan weer aan de achterkant (zoals meer gebruikelijk).

Maria Faydherbe - Crucifix - Hof van Busleyden

Art in Flanders

Maria Faydherbe in Vlaanderen

Deze indrukwekkende beeldhouwer is onlosmakelijk verbonden met Mechelen, de stad waar ze heel haar leven woonde en werkte. Je ontdekt er haar artistieke nalatenschap nog steeds.

In het stadspaleis Museum Hof van Busleyden is Crucifix een van de topstukken uit de collectie. Ook haar Madonna met kind bewonder je hier. Crucifix reist momenteel de wereld rond in een tentoonstelling over vrouwelijke kunstenaars en keert in juni 2026 terug naar Mechelen.

De Sint-Pieter-en-Pauluskerk in datzelfde Mechelen is de thuis van het marmeren beeld Maria met kind. Dit werk is niet gesigneerd door Faydherbe, maar vertoont heel wat van haar stijlkenmerken. Daarom wordt het werk aan haar toegeschreven.

M Leuven toont dan weer een Maria met kind in buxushout. Het reist momenteel de wereld rond in een tentoonstelling over vrouwelijke kunstenaars en keert in juni 2026 terug naar Leuven.

Niet thuis?
Nooit ver weg ...

Vlaamse meesterwerken genieten wereldwijde faam. Daarom reizen sommige topwerken soms tijdelijk de grenzen over voor tentoonstellingen in gerenommeerde buitenlandse musea. Maar ook dan valt er in Vlaanderen altijd een schat aan meesterwerken te ontdekken: in onze musea, steden en erfgoedlocaties. Hier woonden en werkten de Vlaamse Meesters, hier vonden ze de inspiratie voor hun meesterwerken.