Yvonne Serruys

Yvonne Serruys (1873 – 1953) is een artistiek icoon voor de emancipatie van de vrouw. Binnen de mannenwereld van het beeldhouwen doorbreekt ze de preutsheid en schaamte voor het vrouwelijk lichaam. Je ontdekt haar werk in Gent, Deinze en haar thuisstad Menen.

Beeldhouwer van de nieuwe vrouw

Al van jongs af aan wordt Yvonne Serruys artistiek gestimuleerd. Ze wordt geboren in een welvarend en katholiek, maar tegelijk progressief milieu. Ze volgt een klassieke opleiding (Latijn) en teken- en schilderlessen in Menen en bij bevriende kunstenaars. Zo krijgt ze schilderles van de bekende luminist Emile Claus, een vriend van haar ouders. In de beeldhouwkunst was ze wellicht zelfs autodidact.

Yvonne Serruys, In de tuin van de familie Jackson, sd, Collectie Stadsmuseum Menen

Een vrijgevochten vrouw in een mannenstiel

Omstreeks 1900 vertrekt ze van haar landelijke geboorteplaats Menen naar het mondaine Parijs. Daar gaat ze volop voor de beeldhouwkunst, geen evidente keuze. Beeldhouwen wordt in die tijd geassocieerd met ruw, vuil en stoffig werk dat veel kracht vergt. Die mannenstiel wordt ‘ongepast’ beschouwd voor een vrouw.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog groeit Serruys’ belangstelling voor thema’s als emancipatie en de moderne vrouw. Dat herkennen we duidelijk in haar werk. In talloze naakten beeldt ze de ‘nieuwe vrouw’ af. Ze portretteert jonge, vrijgevochten vrouwen met een bobkapsel, losse kledij en een sportief lichaam.

Die sculpturen zijn aanvankelijk realistisch, later eerder gestileerd en sober. Daarmee draagt ze bij aan het doorbreken van preutsheid en schaamte voor het (vrouwelijke) lichaam. Na de Eerste Wereldoorlog groeit haar faam. Ze krijgt internationale opdrachten voor publieke beeldhouwwerken en monumenten. Ook dat is in die tijd zelden weggelegd voor een vrouw.

Yvonne Serruys, Zittende baadster, ca 1926, gips, Menen Stadsmuseum_© Ugent, Gicas Maximiliaan Martens

Yvonne Serruys in Vlaanderen

Je vindt het werk van deze beeldhouwer in onder meer Parijs en Tunesië, maar ook in Vlaanderen.

Serruys vereeuwigt haar oude schilderleraar in Monument voor Emile Claus. Het beeldhouwwerk prijkt in het Citadelpark in Gent, op een steenworp van het Museum voor Schone Kunsten (MSK).

Datzelfde MSK bezit twee van haar werken: Kop van een vrouw (Portret van Anna De Weert) en Figurengroep. De werken maken geen deel uit van de vaste collectie, maar duiken soms op in tijdelijke tentoonstellingen.

In de nieuwe collectiepresentatie van Design Museum Gent ontdek ontdek je vanaf oktober 2026 twee van haar ontwerpen: een vaas en een donkerpaarse schaal uitgevoerd in glaspasta.

In het Museum van Deinze en de Leiestreek (mudel), op een steenworp van Gent, duik je nog wat dieper in Serruys’ werk. Je ontdekt er het olieverfschilderij Biddend meisje, toegeschreven aan Yvonne Serruys, en een ontwerp voor een portretbuste van Emile Claus.

Yvonne Serruys trekt nog voor haar dertigste weg uit Menen, maar ze blijft onlosmakelijk verbonden met haar geboortestad. Stadsmuseum ’t Schippershof bezit een grote collectie van haar sculpturen en schilderijen, die regelmatig worden opgenomen in tijdelijke tentoonstellingen. In het stadhuis van Menen ontdek je enkele schilderijen van haar hand.

In de voortuin van de Academie voor Muziek & Woord ontdek je de beeldhouwwerken De Verleiding en Meisje met appelkorf(*). Verder in de stad zijn ook haar Oorlogsmonument van Menen en La Douleur (‘Smart’) te bewonderen.

Wil je nog meer Yvonne Serruys ontdekken in Menen? Deze boeiende wandeling leidt je langs haar geboortehuis, atelier en andere belangrijke plekken in de stad. Nergens kom je dichter bij haar levensverhaal en bloeiende carrière.

Niet thuis? Geen paniek

* Beide werken worden nu gerestaureerd en keren in de zomer van 2026 terug naar de academie. Vlaamse meesterwerken genieten wereldwijde faam. Daarom reizen sommige topwerken soms tijdelijk de grenzen over voor tentoonstellingen in gerenommeerde buitenlandse musea. Maar ook dan valt er in Vlaanderen altijd een schat aan meesterwerken te ontdekken: in onze musea, steden en erfgoedlocaties. Hier woonden en werkten de Vlaamse Meesters, hier vonden ze de inspiratie voor hun meesterwerken.