Wandelen in Haspengouw: Pittoreske kerkdorpen
Wandelen in Haspengouw: Pittoreske kerkdorpen
Start
Start: Zammelen, Hasselt
Zammelen heeft welgeteld vier straten en enkele historische hoeves. We wandelen verder in een oase van groen. Het landschap toont meteen wat de valleien van de Mombeek en de Sint-Annabeek in petto hebben. We kuieren door bloemrijke hooilanden. Daar geven hagen en houtkanten de biodiversiteit een flinke boost. Aan de rand van de beekvallei hoor en zie je een bron van leven in de poelen. Een heerlijk decor voor deze wandeling.
Kuieren tussen de fruitbomen
Terwijl we wegtrekken van de Mombeekvallei maken we kennis met wat Haspengouw zo typeert. Het is de belangrijkste fruitstreek van Vlaanderen en dat merk je meteen. Ons pad leidt ons tussen de hoge stammen van de fruitboomgaarden. Die gonzen van het leven, het hele jaar door. Bloeiende fruitbomen trekken heel wat insecten aan. Die zorgen voor de bestuiving van het fruit. De gevallen vruchten zijn lekkernijen voor dassen, egels en eikelmuizen. In de stamholtes van oudere fruitbomen zijn steenuiltjes en spechten thuis. Met wat geluk hoor en zie je die indrukwekkende fauna ook op deze tocht.
Herkwinning, waterland met een soundtrack
In het midden van het groen botsen we op een mooi stukje bebouwing. De Herkwinning is een knap gerestaureerde vierkantshoeve. Die dateert uit de 16de eeuw en leent haar naam aan dit natuurgebied. Rond deze hoeve voert de natte natuur het hoge woord. Het gebied wordt gedomineerd door maar liefst acht poelen en een grote plas waar tal van dieren en planten graag pootjebaden. Je hebt een prachtig zicht op al dat moois van op het uitkijkpunt, waar de bosrietzanger de soundtrack voorziet. Deze zangvogel maakt hier graag een nest, net als andere vocalisten zoals de tuinfluiter en de nachtegaal.
In het spoor van het fruit
We genoten al van prachtige natuur, vruchtbare boomgaarden en het pittoreske dorpje Zammelen. Nu komt er ook een vleugje geschiedenis en erfgoed bij. In 1879 kwam er een spoorlijn tussen Tongeren en Sint-Truiden, de officieuze hoofdstad van het Haspengouw. Die lijn diende vooral om fruit en suikerbieten langs te vervoeren. Toen dat spoor een kleine 100 jaar later weer werd afgebroken, bleef er een goed zichtbaar tracé over. Dat is vandaag een wandel- en fietspad. Het leidt ons soms hoog boven het landschap, soms helemaal omlaag. Het is een plezier om hier te wandelen en dat geldt niet enkel voor ons. Ook voor de dieren is dit een belangrijke verbinding tussen verschillende natuurgebieden.
Terug naar de Romeinen
Het oude fruitspoor voert ons naar twee prachtige kerkdorpjes. In Piringen vonden archeologen en historici sporen van Romeinse bewoning, net als overblijfselen van tumuli, de bekende grafheuvels uit de Gallo-Romeinse tijd. Van daaruit trekken we naar Haren, nog zo’n typisch kerkdorpje in Tongeren-Borgloon). Stuk voor stuk plaatsnamen die zich heerlijk laten proeven. In Haren lopen we langs een ommuurd kerkhof met enkele fiere linde- en kastanjebomen en de charmante Sint-Pieterskerk die sinds de 15de eeuw werd afgebroken, heropgebouwd en hersteld. In de late 17de eeuw kreeg ze haar opvallende voorgevel: baksteen met mergelstenen speklagen. Achter de kerk houden we even halt in de hoogstamboomgaard, waar je heerlijk kan verpozen.
Een pittoreske spoorwegbedding
We hernemen onze tocht langs het fruitspoor. Dat voert ons naar het laatste kerkdorp van de dag: Jesseren. Ooit was dit een belangrijke schakel in de fruitproductie in de streek. In 1880 verrees hier een treinstation langs een spoorlijn die naar de Grande Siroperie Limbourgeoise liep. Zo kon men de intussen verdwenen stroopfabriek vlot bevoorraden. De oude spoorwegbedding vormt nu een pittoresk groen lint tussen de valleien van de Mombeek en de Herk.
Over heerlijk holle wegen
We kuieren nu al een hele tijd door het prachtige Haspengouw en de natuur blijft ons maar verbazen. Op dit laatste stuk van onze tocht wandelen we door een prachtige holle weg. Die zijn dik bezaaid in deze streek. Holle wegen ontstaan op hellingen. Door eeuwenlange erosie (van het dorp in de vallei naar de hoger gelegen akkers op het plateau) spoelt de bedding uit en komt de weg steeds dieper in het landschap te liggen. Dat zorgt voor een prachtig, sprookjesachtig decor. Bovendien spelen ze ook een grote rol in de biodiversiteit. Langs een holle weg heb je altijd de kans om een dassenburcht te spotten.
Aankomst: Zammelen
Via de Mombeekvallei en een schilderachtig verhoogd pad of vlonderpad, komen we terug aan in Zammelen. Daar kunnen we terugblikken op een tocht in het teken van eenvoudige geneugten: natuur, dorpjes, een vleugje geschiedenis en wat erfgoed. We sluiten dit avontuur af met een even simpel genoegen. De aardbeienautomaat roept ons toe, we kunnen en willen die niet weerstaan.
Aankomst
