Michaelina Wautier

Twee jonge meisjes in elegante kleding zitten tegen een rood gedrapeerde achtergrond. De ene houdt een palmtak en een fruitmand vast; de andere raakt zachtjes de kop van een lam aan.

Fille Roelants

Michaelina Wautier (1614 - 1689) is de leading lady van de barok. Zonder formele opleiding bouwt ze vanuit Brussel aan een uitzonderlijk oeuvre dat uitwaaiert over verschillende genres. Dat ontdek je nog steeds in Brussel, Antwerpen en Leuven.

Leading lady van de barok

De barok is een gouden tijd voor de kunsten in Vlaanderen. Grootheden als Peter Paul Rubens, Antoon van Dyck en Jacob Jordaens geven die stroming mee vorm. Michaelina Wautier hoort ook in dat rijtje thuis. Ondanks haar indrukwekkende oeuvre wordt ze weleens een vergeten kunstenaar genoemd, omdat we weinig weten over haar leven. Waarschijnlijk wordt ze in 1614 geboren in Mons in een welgestelde familie. Later verhuist ze naar Brussel, waar ze zo goed als zeker door haar broer Charles in de kunsten wordt ingewijd.

In de 17de eeuw specialiseren de meeste vrouwelijke kunstenaars zich in een bepaald genre, zoals stillevens of landschappen, meestal in klein formaat. Wautier doorbreekt die grenzen moeiteloos. Ze laat haar talent zien in tal van vormen: stillevens, bloemstukken, historische taferelen, portretten … Haar werk getuigt van een groot gevoel voor realisme en vernieuwing. Zo schildert ze ook naakten en doet ze daarmee iets ongezien. In het schilderij De triomf van Bacchus (Kunsthistorisches Museum in Wenen) portretteert ze zichzelf met ontblote borst.

Met een zelfzekerheid en drang naar vernieuwing bouwt ze een sterke reputatie op. Ze werkt in haar tijd al voor belangrijke, adellijke opdrachtgevers.

Michaelina Wautier, Twee meisjes als de heiligen Agnes en Dorothea, inv.nr. 599, foto Rik Klein Gotink, KMSKA Collectie Vlaamse Gemeenschap (public domain)

Fille Roelants

Michaelina Wautier in Vlaanderen

Van Michaelina Wautier zijn vandaag een dertigtal werken bekend. Enkele daarvan bewonder je in Vlaanderens toonaangevende musea.

De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten (KMSKB) in haar thuisstad Brussel toont haar prachtig Mansportret (*).

In het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) maakt het portrait historié Twee meisjes als de heiligen Agnes en Dorothea deel uit van de vaste collectie. Haar Hoofdstudie van een jongeman(*) duikt af en toe op in tijdelijke tentoonstellingen.

In M Leuven bewonder je Portretstudie van een bebaarde man (*)

Niet thuis?
Geen paniek ...

*Deze werken maken momenteel deel uit van de Michaelina Wautier-overzichtstentoonstelling, eerst in Wenen, daarna in Londen. De schilderijen keren in juli 2026 terug naar huis. Vlaamse meesterwerken genieten wereldwijde faam. Daarom reizen sommige topwerken soms tijdelijk de grenzen over voor tentoonstellingen in gerenommeerde buitenlandse musea. Maar ook dan valt er in Vlaanderen altijd een schat aan meesterwerken te ontdekken: in onze musea, steden en erfgoedlocaties. Hier woonden en werkten de Vlaamse Meesters, hier vonden ze de inspiratie voor hun meesterwerken.