Rubens in Vlaanderen

RUBENS, Venus Frigida
©www.lukasweb.be - Art in Flanders vzw
Peter Paul Rubens en Antwerpen, twee handen op een buik. Als kunstenaar en diplomaat maakte hij de stad mee tot de metropool die ze is geworden. Die grandeur staat vandaag nog steeds overeind. Een tocht door Antwerpen, langs Rubens’ genie.

KMSKA, Antwerpen

24 September 2022 was een mijlpaal in de Vlaamse kunstgeschiedenis. Die dag heropende het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen(KMSKA) haar deuren na een renovatie die bijna 12 jaar in beslag nam. Dit artistieke icoon is de thuis van een duizelingwekkende collectie van ruim 13.000 kunstwerken. Tal van grootheden uit de Europese kunstgeschiedenis hebben er een plekje. Uiteraard kan Peter Paul Rubens daarin niet ontbreken. De adembenemende Rubenszaal van het KMSKA toont zestien schilderijen van de Antwerpenaar, waaronder topstukken als Aanbidding door de koningen en Venus frigida. Je ontdekt er Rubens’ meesterwerken, op een steenworp van zijn voormalige woonhuis en atelier. Een unieke ervaring.

Een groot, sierlijk schilderij hangt aan een rode muur tussen twee houten deuropeningen in een galerij. Een bekleed bankje staat voor het kunstwerk op een parketvloer.
©Karin Borghouts
Majestueus kathedraalinterieur met hoge witte bogen, sierlijke kroonluchters en een groot orgel. Centrale altaar gedrapeerd in paars, wat eerbied en ontzag oproept.

Onze-Lieve-Vrouwekathedraal, Antwerpen

Antwerpen is een stad van vele iconen. Rubens is er eentje van, de indrukwekkende Onze-Lieve-Vrouwekathedraal hoort ook in dat rijtje. In deze gotische kathedraal met barok interieur tref je verschillende kunstschatten, waaronder vier van Rubens’ meesterwerken. Het gaat om de drieluiken De Kruisoprichting, De Kruisafneming, De verrijzenis van Christus en het altaarstuk De Tenhemelopneming van Maria. Daarnaast tref je er ook een indrukwekkend schilderij van de hedendaagse meester Sam Dillemans, genaamd Hommage aan Rubens: de kruisafneming. Een indrukwekkende artistieke dialoog tussen twee Antwerpse meesters, die de eeuwen overbrugt.

Snijders&Rockoxhuis, Antwerpen

Het Snijders&Rockoxhuis is een historisch museum in de Antwerpse binnenstad en een ode aan twee grootheden uit de Antwerpse geschiedenis. Het museum bestaat uit twee gebouwen. Het ene pand is het voormalige woonhuis van Nicolaas Rockox, voormalige burgemeester van Antwerpen en vriend van Rubens. Het tweede huis was dat van Rockox’ buurman en kunstschilder Frans Snijders. In het statige museum loop je ook Rubens tegen het lijf. De schitterende olieverfschets Christus aan het kruis en Maria in aanbidding voor het slapende Jezuskind zijn enkele van de hoogtepunten, naast werk van andere grootheden als Antoon van Dyck, Jacob Jordaens en Frans Snijders zelf.

Historisch bakstenen gebouw met grote ramen en een sierlijke stenen ingang. Belgische en andere vlaggen hangen boven. Een straatnaambordje geeft “Keizer” aan.
©Greet Vlegels
Historische binnenplaats met bakstenen gebouwen bedekt met klimop, gewelfde galerijen en een formele tuin met gesnoeide hagen en een centrale stenen sculptuur.
©Antwerpen Toerisme en Congres

Museum Plantin-Moretus, Antwerpen

Het historische Museum Plantin-Moretus is gewijd aan het leven en werk van de invloedrijke drukkersfamilie Plantin-Moretus, bij wie Rubens kind aan huis was. Naast een aantal authentieke drukpersen, een indrukwekkende collectie aan historische boeken en drukwerken, heeft het museum ook enkele wervelende portretten door Rubens, zowel van Christoffel Plantijn, Jan Moretus als de Romeinse redenaar Seneca. 

Museum Plantin-Moretus is momenteel gesloten voor renovatiewerken en heropent de deuren op zaterdag 5 december.

Historische tuin met weelderig groen en bloemen op de voorgrond. Elegante oude gebouwen met sierlijke architectuur op de achtergrond onder een heldere lucht. Vredige sfeer.
©Beeldarchief collectie Antwerpen

Rubenshuis, Antwerpen

Peter Paul Rubens was thuis in Antwerpen. Na zijn opleiding in Italië, keerde hij terug naar zijn bakermat. Hij kocht een huis en toverde het om tot zijn persoonlijk stadspaleis, compleet met atelier, tuinpaviljoen en beeldenmuseum. Deze plek zou de helft van zijn leven zijn thuis zijn. Dit statige palazzo eert hem nog steeds. Vandaag is het een museum. In het Rubenshuis bewonder je verschillende van zijn meesterwerken. Deze bijzondere plek wordt momenteel gerenoveerd, maar niet getreurd. Rubens’ ontvangt je nog steeds met open armen in zijn bibliotheek, tuin en de Rubens Experience. Waar anders kom je dichter bij Rubens’ leven en werk? 

De kerken, Antwerpen en Aalst

Niet enkel Antwerpens kathedraal pronkt fier met Rubens’ meesterwerken. Ook enkele parochiekerken beschikken een stukje van de meester. De Sint-Carolus Borromeuskerk is het beste voorbeeld. Deze wordt wel eens dé Rubenskerk genoemd. De meester verzorgde er zowel schilderijen zoals als beeldhouwwerk. Als architect-schilder-decorateur had hij een hand in de toren, de voorgevel, het hoogaltaar, het plafondstucwerk en twee kapellen. Zijn altaarstuk De Terugkeer van de Heilige familie was specifiek voor deze plek geschilderd, verdween even, maar is daar nu opnieuw thuis. Hoewel een brand Rubens’ 39 plafondschilderingen vernielde, is deze parel dé barokke en dé Rubenskerk in de Nederlanden.

De gotische Sint-Jacobskerk is een ander voorbeeld. Deze kerk is bekend voor de grafkapel van Rubens en zijn familie. Boven het altaar zie je Rubens’ topstuk Madonna omringd door heiligen. In de Sint-Pauluskerk vind je dan weer zijn meesterwerk Disputa van het Heilig Sacrament, naast werken van onder andere Jacob Jordaens en Anthony van Dyck. Dat je ook buiten Antwerpen Rubens kan bewonderen, bewijst de Sint-Martinuskerk in Aalst. Daar tref je zijn altaarstuk De Heilige Rochus.

Sierlijk kerkinterieur met een groot altaar met een groot religieus schilderij. Marmeren zuilen, ingewikkelde gouden details en standbeelden versterken de weelderige setting.
©Dave Van Laere

KMSKB, Brussel

De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten in Brussel zijn een bundeling van verschillende, thematisch ingerichte musea. Deelmusea zijn gewijd aan onder andere moderne kunst en het surrealisme van René Magritte. In het Old Masters Museum tref je dan weer een indrukwekkende collectie schilderijen, beelden en tekeningen uit de 15e tot 18e eeuw, waaronder een vijftigtal Rubenswerken. Een deel ervan is van zijn eigen hand, andere stammen af van ateliermedewerkers, of ontstonden in samenwerking met bekende collega’s zoals Jan Bruegel. Daarnaast tref je er ook meesterwerken van Vlaamse Primitieven als Rogier van der Weyden, Dirk Bouts en Hans Memling.

Een grote kunstgalerij met hoge plafonds en grote zuilen. Schilderijen sieren de muren; bezoekers verkennen het ruime, lichte gebied, wat een serene sfeer creëert.

Het bruisende Antwerpen draagt nog steeds de handtekening van haar grootmeester. Een wandeling door de stad doet je stilstaan bij zijn genie. Antwerpen is Rubens, Rubens is Antwerpen.

Peter Paul Rubens in Situ

Lees meer
Kruisafneming - Peter Paul Rubens in Antwerpen, Onze-Lieve-Vrouwe-kathedraal (publiek domain)
Een dramatisch drieluik toont levendige scènes met rijke kleuren en dynamische figuren. Het centrale paneel toont de neerwaartse afname van het kruis met intense emotie.

Dit interesseert je misschien ook

Van Eyck, Lam Gods ©www.lukasweb.be - Art in Flanders vzw
© www.lukasweb.be - Art in Flanders vzw, foto Dominique Provoost

Van Eyck in Vlaanderen

Jan van Eyck was een man van kwaliteit boven kwantiteit. Althans, dat blijkt toch uit zijn oeuvre dat we vandaag kennen.
Pieter I Bruegel - De volkstelling te Bethlehem ©Royal Museums of Fine Arts Belgium, Brussels photo J. Geleyns - Ro scan
©Royal Museums of Fine Arts Belgium, Brussels photo J. Geleyns - Ro scan

Bruegel in Vlaanderen

Pieter Bruegel de Oude was thuis in Vlaanderen. Deze briljante meester blies zijn laatste adem uit in Brussel, maar begon zijn carrière in Antwerpen.
Het James Ensorhuis in Oostende ©Westtoer
©Westtoer

Ensor in Vlaanderen

Ensor is thuis in Oostende, ook vandaag nog. Duik in het leven van de moderne Meester aan de Noordzee en ontdek zijn nalatenschap in Vlaanderens kunstpaleizen.

Op ‘podwalk’ in de omgeving van het Rubenskasteel

Welkom in Elewijt! Toegegeven, een piepklein dorpje in Zemst tussen Brussel en Mechelen. Maar met een dijk van een geschiedenis! Niemand minder dan Vlaamse Meester Peter Paul Rubens vond er zijn buitenverblijf in het Rubenskasteel. Hij bracht er de laatste jaren van zijn leven door samen met zijn vrouw Hélène Fourment en liet zich inspireren door het kasteeldomein en het Brabantse platteland. 

Lees meer
Arnaud Rubens

Volg ons op @The Flemish Masters

After 14 years of painstaking work, the restoration of one of the most iconic masterpieces of late medieval art is nearing completion. The Adoration of the Mystic Lamb — better known as the Ghent Altarpiece — is slowly revealing its full splendour, bringing us closer than ever to the extraordinary vision of Hubert and Jan van Eyck. Now entering its final months, the restoration campaign offers a rare glimpse behind the scenes. Visitors can still see the experts of kikirpa.be at work in their studio at ...
🎒 Back to school — and into a luminous cultural autumn! ✨ What better painting to mark both moments than ‘The Village School’ by Jenny Montigny (1875–1937), one of Belgium’s remarkable female artists? From October, the mskgent will present a major retrospective of her work — more than a century after Montigny organised her first retrospective in Ghent in 1922. The connection with the museum is especially fitting: at just sixteen, Montigny reportedly visited the museum and was captivated by Emile Clau...
Let’s stick around at Museum hofvanbusleyden a little longer. And let’s turn the spotlight on a female master for a change. Yes, women were masters too! Although they often had to fight for their place. Meet Maria Faydherbe (1587–1643), a sculptor born and working in Mechelen. She was so confident in her own abilities that she openly competed with her male colleagues. She petitioned to join the Guild of Saint Luke, but she was refused. Instead, she was forced to work in her family’s workshop, without be...
During the Burgundian-Habsburg period, Mechelen played an important role in the education and upbringing of Habsburg princesses. Mary of Hungary spent part of her childhood here and was raised and educated alongside other members of the dynasty. Their stories offer a fascinating glimpse into the role of women in sixteenth-century European politics, diplomacy and dynastic power. There is no better place to discover this legacy than at Museum hofvanbusleyden in Mechelen. A newly acquired portrait of a ...
Let’s stick around at Museum hofvanbusleyden a little longer. And let’s turn the spotlight on a female master for a change. Yes, women were masters too! Although they often had to fight for their place. Meet Maria Faydherbe (1587–1643), a sculptor born and working in Mechelen. She was so confident in her own abilities that she openly competed with her male colleagues. She petitioned to join the Guild of Saint Luke, but she was refused. Instead, she was forced to work in her family’s workshop, without be...
A hidden Ensor painting has finally come to light. 👀🎨 A previously unknown painting by James Ensor has been acquired by the city of Ostend and is now on display at the Ensor House. The recently rediscovered painting portrays Ensor's mother at the age of 65. In true Ensor fashion, it is anything but flattering. Displayed beneath the portrait of a young woman and titled Débris – French for "wreck" or "remains" – the work offers a bold reflection on vanity, beauty and the passing of time. Even more remar...
Museum plantinmoretus in Antwerp is one of Europe's most remarkable UNESCO World Heritage Sites, where art, heritage and the history of printing come together. Far more than a museum, it is the beautifully preserved home of the Plantin-Moretus family, where nine generations lived, worked and built one of Europe's most influential printing houses. Within these historic walls, the first atlases, royal Bibles and groundbreaking scientific works were printed. Peter Paul Rubens, a close friend of the family...
☀️ Summer is in full swing, and there's no better way to enjoy it than by combining leisurely cycling with art and culture. Make Ghent your base camp and set off on a scenic ride to Sint-Martens-Latem. The picturesque village on the banks of the River Lys that became home to one of Belgium's most influential artists' colonies around the turn of the 20th century. Among its pioneers was Valerius De Saedeleer, one of Belgium's greatest landscape painters. Defying his father's wishes to pursue an artistic ...
Here is our third Jean Brusselmans highlight, completing our summer-at-the-Belgian-coast trilogy: ‘The Beach’ (1951). This time, he opted for bold colours, striking geometric forms, strong lines and a remarkable sense of simplicity. Check out all three post in our feed. Which one draws you in the most? This autumn, discover the uncensored visual world of Jean Brusselmans at bozarbrussels, where a major retrospective will bring together the work of one of Belgium's most distinctive modernist painters. ...
Let’s make it a Jean Brusselmans hat-trick. Here’s our second choice: ‘The Dunes’ (1931). Although much of the Belgian coast is highly urbanised, beautiful stretches of dunes and protected nature reserves can still be found in various seaside towns. De Panne is home to the largest continuous dune massif on the Belgian coast. At 33 metres, Koksijde has the highest dune. And Knokke-Heist is home to the Zwin Nature Park, a magnificent 220-hectare nature reserve where beaches, dunes, salt marshes and polde...